---
title: 'Merhaba Linux'
url: 'https://abdullaherdemir.com.tr/blog/merhaba-linux'
markdown: 'https://abdullaherdemir.com.tr/blog/merhaba-linux.md'
date: '2025-05-30'
description: "Bilgisayarla ilk tanışmamız 2001’in sonlarına denk geliyor. O zamanlar en yaygın işletim sistemi Windows 98 idi ve sonraki yıllarda hemen hemen tüm Windows sürümlerini deneme fırsatımız oldu. Bu süreçte zaman zaman Linux'a geçiş denemeleri de yaptık: Red Hat, OpenSUSE, Pardus gibi dağıtımları kurca…"
taxonomy:
  category:
    - Linux
  tag:
    - 'komut satırı'
    - debian
    - sudo
    - linux
    - terminal
    - docker
---

# Merhaba Linux

- [ Anasayfa ](https://abdullaherdemir.com.tr/)
- [ Yazılar ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog)
- [ Akademik Yayınlar ](https://abdullaherdemir.com.tr/akademik-yayinlar)
- [ Uygulamalar ](https://abdullaherdemir.com.tr/uygulamalar)
- [ Hakkında ](https://abdullaherdemir.com.tr/hakkinda)
- [ İletişim ](https://abdullaherdemir.com.tr/iletisim)

 [ ![](https://abdullaherdemir.com.tr/user/themes/quark/images/logo/favicon.png) ](https://abdullaherdemir.com.tr "Dr. Abdullah Erdemir")[Dr. Abdullah Erdemir](https://abdullaherdemir.com.tr)

Dr. Makina Mühendisi

## [Merhaba Linux](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/merhaba-linux)

 2025-05-30 23:38:00  /   Dr. Abdullah Erdemir   /  [komut satırı, ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tag:komut%20sat%C4%B1r%C4%B1) [debian, ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tag:debian) [sudo, ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tag:sudo) [linux, ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tag:linux) [terminal, ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tag:terminal) [docker](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tag:docker) 

Bilgisayarla ilk tanışmamız 2001’in sonlarına denk geliyor. O zamanlar en yaygın işletim sistemi Windows 98 idi ve sonraki yıllarda hemen hemen tüm Windows sürümlerini deneme fırsatımız oldu. Bu süreçte zaman zaman Linux'a geçiş denemeleri de yaptık: Red Hat, OpenSUSE, Pardus gibi dağıtımları kurcaladık. Ancak o dönemlerde Linux, hem kaynak açısından zayıf hem de kullanıcı dostu olmayan bir yapıya sahipti. Bu yüzden çoğu zaman tekrar Windows'a dönmek zorunda kalıyorduk.

Peki Windows çok mu kötü? Aslında hayır. Windows’un güçlü olduğu pek çok alan var. Fakat zamanla Linux’un gelişimi, çevrimiçi kaynakların artması ve özellikle yapay zekâ destekli çözümlerle öğrenme sürecinin kolaylaşması sayesinde Linux artık çok daha erişilebilir. Ayrıca çoğu web sunucusunun Linux tabanlı olması, bu sistemin ne kadar yaygın ve güçlü olduğunun bir göstergesi.

Windows'u tamamen bıraktık mı? Hayır. Ama artık Linux da sistemlerimizin bir parçası. Bu yazıda, Debian Linux kullanırken en çok işinize yarayabilecek temel komutları sade bir şekilde paylaşmak istiyoruz.

## 💻 Uzaktaki Bir Linux Sistemine Bağlanmak

`ssh kullanıcıadı@ipadresi -p sshportu`

Terminali kolay yönetmek için gerekli tmux ile ilgili yazıya gitmek için [tıklayınız](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tmux-ile-terminalinizi-guclendirin-baslangic-rehberi).

## 🔄 Güncellemelerle İlgili Komutlar

Paket listelerini güncellemek:

`sudo apt update`

Güncellenebilir paketleri listelemek:

`sudo apt list --upgradable`

Güncellemeleri yüklemek:

`sudo apt upgrade`

Gereksiz paketleri kaldırmak:

`sudo apt autoremove`

Paket yüklemek:

`sudo apt install paketadı`

Paket kaldırmak:

`sudo apt remove paketadı`

Yüklü Paketleri Listelemek:

`sudo apt list --installed` veya `dpkg -l`

## Komut geçmişini görmek:

`history`

## 📂 Dosya ve Dizin İşlemleri

Aktif bulunan klasörün yolunu almak:

`pwd`

Dosyaları listelemek:

`ls`

Sahiplik ve boyut bilgileriyle listelemek:

`ls -l`

Aktif dizini değiştirmek:

`cd dizinadı`

Disklerdeki boş alanı listelemek:

`df -h`

Bir dizinin alt dizinlerle birlikte boyutunu hesaplatmak:

`du -h --max-depth=1 dizinyolu`

Diskten okuma ve diske yazma işlemlerini görüntülemek:

`sudo iotop`

Dosya taşımak:

`mv kaynak hedef`

Dosya kopyalamak:

`cp kaynak hedef`

Dosyanın/dizinin sahipliğini değiştirmek:

`sudo chown username:username dosyaveyadizin`

Dosyanın/dizinin yazma iznini değiştirmek:

`sudo chmod izindeğeri dosyaveyadizin`

Bir dosyaya çalıştırma izni vermek:

`sudo chmod +x dosyaadı`

Dosya düzenlemek:

`sudo nano dosyaadı`

Dosyayı tamamen yüklemeden içeriğinde gezinmek ve arama yapmak:

`less dosyaadı`

Dosyanın kaç satırdan oluştuğunu görmek:

`wc -l dosyaadı.txt`

Dosyanın ilk n satırını görmek:

`head --lines=30 dosyaadı.txt`

Bir dosyayı zip formatında sıkıştırmak:

`sudo zip zipdosyası.zip sıkıştırılacakdosya.txt`

Bir dizini zip formatında sıkıştırmak:

`sudo zip -r yenizipdosyasıadı.zip ./dizin`

Bir zip dosyasını dışarı çıkartmak:

`unzip zipdosyasıadı`

`unzip zipdosyasıadı -d hedefdizin/`

Bir dosyanın son 20 satırını görüntülemek:

`tail -n 20 dosyaadı.log`

## 🕒 Sistemsel İşlemler

Sistemi yeniden başlatmak:

`sudo reboot`

Sistemin açılış süresini görmek:

`systemd-analyze`

Başlangıçta en çok süre alan hizmetleri görmek:

`systemd-analyze blame`

Sudo Yetkilerini Düzenlemek:

`sudo visudo`

## 🔍 İçerik Arama

Bir dizindeki tüm dosyalarda belirli bir metni aramak:

`grep -r "arama metni"`

## Diğer İşlemler

Aynı dizindeki bir uygulamayı çalıştırmak:

`./uygulamaadı`

Uygulama listesini görmek:

`htop` veya `sudo htop` veya `top`

Tüm aktif internet bağlantılarını listelemek:

`netstat -tuln`

Bir bir servisi başlatmak/yeniden başlatmak/durdurmak/durumunu öğrenmek:

`sudo systemctl start/restart/stop/status servisadı`

Bir deb paketini yüklemek

`sudo dpkg -i paketadı.deb`

## Güvenlik Duvarı

Güvenlik duvarındaki kuralları listelemek:

`sudo ufw status numbered`

Güvenlik duvarına kural eklemek:

`sudo ufw allow portno/tcp comment "izin açıklama"`

Güvenlik duvarında bir kuralı silmek:

`sudo ufw delete allow portno/tcp`

## Docker

Çalışmakta olan docker sistemlerini görüntülemek:

`sudo docker ps`

Tüm docker sistemlerini görüntülemek:

`sudo docker ps -a`

Kullanılmayan docker imajlarını silmek:

`sudo docker image prune -a`

Docker istatiskleri için:

`sudo docker stats --no-stream`

Contaniner başlangıç durumlarını listelemek:

`for c in $(sudo docker ps -a -q); do echo -n "$(sudo docker inspect --format '{{.Name}}' $c | sed 's|/||') → "; sudo docker inspect --format '{{.HostConfig.RestartPolicy.Name}}' $c; done`

Bir container başlangıç durumunu değiştirmek:

`sudo docker update --restart=no container-ismi`

Bir container'a ait çalışan işlemlerin listesini görmek:

`sudo docker top container-ismi`

Bir container içindeki programı çalıştırmak:

`sudo docker exec -it conatiner_ismi komut`

Bir container içindeki terminale erişmek:

`sudo docker exec -it conatiner_ismi bash`

Linux yolculuğunuzda bu komutların size yardımcı olmasını umuyorum. Yakında daha gelişmiş komutlar ve ipuçlarıyla tekrar buluşmak üzere.

 [ Sonraki Yazı](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/kardasev-olcegi-ve-dunyanin-medeniyet-seviyesi) [Önceki Yazı ](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/vlc-media-playerda-dynamic-range-compressor-nedir-ve-nasil-kullanilir)

   | Arama: |  |
|---|---|

### Son Yazılar

- 1. [Linux'ta Ekran Kartını Hangi Uygulamanın Kullandığını Bulma](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/linuxta-ekran-kartini-hangi-uygulamanin-kullandigini-bulma)
- 2. [Sessiz Çığlık: Doğu Türkistan](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/sessiz-ciglik-dogu-turkistan)
- 3. [tmux ile Terminalinizi Güçlendirin: Başlangıç Rehberi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tmux-ile-terminalinizi-guclendirin-baslangic-rehberi)
- 4. [İşlemci Gücünü Sınırlandırmak](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/islemci-gucunu-sinirlandirmak)
- 5. [Elips Çevresinin Doğrusu Nedir](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/elipsin-cevresi-hakkinda)
- 6. [Excel Dosyalarını Bağımsız Olarak Açmak: excel /x İpucu](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/excel-dosyalarini-bagimsiz-olarak-acmak-excel-x-ipucu)
- 7. [İnternetsiz Bilgisayara VS Code Eklentisi Kurma](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/internetsiz-bilgisayara-vs-code-eklentisi-kurma)
- 8. [Versiyon Bazlı Python Sanal Ortam Oluşturulması](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/python-sanal-ortam-olusturulmasi)
- 9. [Merhum Hocam Prof. Dr. Fatih Botsalı'yı Anarken](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/merhum-hocam-prof-dr-fatih-botsaliyi-anarken)
- 10. [Windows'ta ssh Sunucuyu Etkinleştirmek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/windowsta-ssh-sunucuyu-etkinlestirmek)
- 11. [Uzaktaki Bir Linux Bilgisayarın GUI Uygulamalarını Yerel Bilgisayarda Çalıştırmak: VcXsrv + SSH + X11 Forwarding](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/uzaktaki-bir-linux-bilgisayarin-gui-uygulamalarini-yerel-bilgisayarda-calistirmak-vcxsrv-ssh-x11-forwarding)
- 12. [Kardaşev Ölçeği ve Dünya’nın Medeniyet Seviyesi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/kardasev-olcegi-ve-dunyanin-medeniyet-seviyesi)
- 13. [Merhaba Linux](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/merhaba-linux)
- 14. [VLC Media Player'da Dynamic Range Compressor Nedir ve Nasıl Kullanılır](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/vlc-media-playerda-dynamic-range-compressor-nedir-ve-nasil-kullanilir)
- 15. [Kirişlerde Sehim-Eğim-Moment Denklemleri](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/kirislerde-sehim-egim-moment-denklemleri)
- 16. [C: Diskinde Yer Kalmadı mı? Symlink ile Çözüm](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/c-diskinde-yer-kalmadi-mi-symlink-ile-cozum)
- 17. [Windows ile Port Yönlendirme (Port Forwarding) Nasıl Yapılır?](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/windows-ile-port-yonlendirme-port-forwarding-nasil-yapilir)
- 18. [WSL Altında Çalışan Debian'da apt update Problemi ve Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wsl-altinda-calisan-debianda-apt-update-problemi-ve-cozumu)
- 19. [Outlook Açılmıyor mu? Safe Modda Çalıştırarak Eklenti Sorunlarını Çözün](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/outlook-acilmiyor-mu-safe-modda-calistirarak-eklenti-sorunlarini-cozun)
- 20. [VMware Player'da Hazırda Bekletilen Sanal Makine Başlatılamama Hatası Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/vmware-playerda-hazirda-bekletilen-sanal-makine-baslatilamama-hatasi-cozumu)
- 21. [Simulink Simscape](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/simulink-simscape)
- 22. [Alan Atalet Momenti Gösteriminde Solidworks Şirketinin Tuhaf Bir Şekilde Gerilemesi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/alan-atalet-momenti-goesteriminde-solidworks-sirketinin-tuhaf-bir-sekilde-gerilemesi)
- 23. [Çalışmakta Olan Bir Uygulamanın Komut Satırı Argümanlarını Elde Etmek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/calismakta-olan-bir-uygulamanin-komut-satiri-arguemanlarini-elde-etmek)
- 24. [TUKSDAR (Tututucu Kola Sahip Dört Ayaklı Robot)](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/tuksdar-tututucu-kola-sahip-doert-ayakli-robot)
- 25. [Word'te Satır sonundaki negatif sayının - işaretinin sayıdan ayrılma problemi ve çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordte-satir-sonundaki-negatif-sayinin-isaretinin-sayidan-ayrilma-problemi-ve-coezuemue)
- 26. [Word'te Yanlışlıkla Sözlüğe Eklenen Kelimeyi Sözlükten Silmek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordte-yanlislikla-soezluege-eklenen-kelimeyi-soezluekten-silmek)
- 27. [Word'ten PDF'e Resim Kalitesini En Yüksekte Tutmak](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordten-pdfe-resim-kalitesini-en-yueksekte-tutmak)
- 28. [Word'te Resimler için Otomatik Alternatif Metin Oluşturmayı Kapatmak](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordte-resimler-icin-otomatik-alternatif-metin-olusturmayi-kapatmak)
- 29. [Klavye'de Break tuşu olmadan Excel'e Ctrl+Break tuşunu göndermek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/klavyede-break-tusu-olmadan-excele-ctrl-break-tusunu-goendermek)
- 30. [Denklemlerde Alan Kodlarının Gücünü Word'de Kullanmak](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/denklemlerde-alan-kodlarinin-guecuenue-wordde-kullanmak)
- 31. [Notepad++ Regex ile Arama ve Değiştirme](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/notepad-regex-ile-arama-ve-degistirme)
- 32. [Word'te Bütün Alanların Gölgelendirilmesi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordte-buetuen-alanlarin-goelgelendirilmesi)
- 33. [Firefox'ta PDF sayfaların yanyana çifter gösterilmesi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/firefoxta-pdf-sayfalarin-yanyana-cifter-goesterilmesi)
- 34. [Microsoft Word'te Alan Kodlarını Güncelleyememe Problemi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/microsoft-wordte-alan-kodlarini-guencelleyememe-problemi)
- 35. [Simscape'te Joint'in Hız ve İvme Çıktıları](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/simscapete-jointin-hiz-ve-ivme-ciktilari)
- 36. [Microsoft Equation 3.0 Nesnesine İhtiyacınız Var ise](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/microsoft-equation-3-0-nesnesine-ihtiyaciniz-var-ise)
- 37. [ngen ile .NET Uygulamalarının Hızlı Açılmasını Sağlamak](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/ngen-ile-net-uygulamalarinin-hizli-acilmasini-saglamak)
- 38. [Word'teki Linklerin { HYPERLINK } Olarak Görünmesi Problemi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordteki-linklerin-hyperlink-olarak-goeruenmesi-problemi)
- 39. [Word'te { EMBED PBrush } Problemi ve Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wordte-embed-pbrush-problemi)
- 40. [Simulink Simscape'te File Solid İçeri Aktarma Problemi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/simulink-simscapete-file-solid-iceri-aktarma-problemi)
- 41. [Bilgisayarın Uykuya Geçmesini Hangi Uygulamaların Engellediğini Tespit Etmek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/bilgisayarin-uykuya-gecmesini-hangi-uygulamalarin-engelledigini-tespit-etmek)
- 42. [Solidworks FeatureWorks Seçeneğinin Kapalı Olması ve Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/solidworks-featureworks-seceneginin-kapali-olmasi-ve-coezuemue)
- 43. [Simulink'te Error using slCustomizer.staticRefresh Hatası ve Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/simulink-simscape-notlari)
- 44. [Kütle Atalet Momenti Matrisinin Döndürülmesi ve Ötelenmesi ve Tork ile Bağıntısı](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/kuetle-atalet-momentinin-doendueruelmesi)
- 45. [Robotikte Homojen Dönüşüm Matrisleri](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/robotikte-doenuesuem-matrisleri)
- 46. [Robotikte Düz ve Ters Dinamik Kavramları](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/robotikte-duez-ve-ters-dinamik-kavramlari)
- 47. [Rampa Fonksiyonları](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/rampa-fonksiyonlari)
- 48. [Matlab Simulink'te Cebirsel Döngü Hatası ve Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/simulinkte-cebirsel-doengue-hatasi-ve-coezuemue)
- 49. [Microsoft Excel'de Sayfa Sekmelerinin Gizlenmesi ve Gösterilmesi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/microsoft-excelde-sayfa-sekmelerinin-gizlenmesi-ve-goesterilmesi)
- 50. [ContextSwitchDeadlock Hatası](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/contextswitchdeadlock-hatasi)
- 51. [Wintrust.dll Kütüphanesinin Kaydının Silinmesi Problemi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/wintrust-dll-kuetuephanesinin-kaydinin-silinmesi-problemi)
- 52. [Visual Studio’da Debug Yapmaya Çalışırken Hata ve Çözümü](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/visual-studioda-debug-yapmaya-calisirken-hata-ve-coezuemue)
- 53. [Vasıtaların Teker, Çekiş ve Dümenleme Sayısı Biçimi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/vasitalarin-teker-cekis-ve-duemenleme-sayisi-bicimi)
- 54. [Amerika Birleşik Devletleri’nin Osmanlı Devleti Cezayir Beylerbeyliği’ne Vergi Ödemeyi Kabul Ettiği Antlaşma – Tripoli Antlaşması – 26 Mayıs 1797](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/amerika-birlesik-devletlerinin-osmanli-devleti-cezayir-beylerbeyligine-vergi-oedemeyi-kabul-ettigi-anlasma-tripoli-antlasmasi-26-mayis-1797)
- 55. [Dünya’nın ötelenme hızı ve açısal hızı nedir](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/duenyanin-oetelenme-hizi-ve-acisal-hizi-nedir)
- 56. [Miner Kuralı (Miner’s Rule) – Yorulma Ömrü Hesabı (Fatigue Life Calculation)](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/miner-kurali-miners-rule-yorulma-oemrue-hesabi-fatigue-life-calculation)
- 57. [Solidworks API'nin En Temel Unsurları](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/solidworks-apinin-en-temel-unsurlari)
- 58. [Solidworks'te Kesit Alınan Yüzeyin Tıklanabilir Olması İçin Seçenek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/solidworkste-kesit-alinan-yuezeyin-tiklanabilir-olmasi-icin-secenek)
- 59. [Solidworks'te Malzeme Adının Sayı İle Başlamasının Sakıncaları](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/solidworkste-malzeme-adinin-sayi-ile-baslamasinin-sakincalari)
- 60. [DWG dosyasını tamir etmek](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/dwg-dosyasini-tamir-etmek)
- 61. [8 Eksenli bir robotun optimizasyon tekniği ile ters kinematik analizi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/8-eksenli-bir-robotun-optimizasyon-teknigi-ile-ters-kinematik-analizi)
- 62. [Eğik Atış Simülasyonu + Hava Sürtünmesi \[Android Uygulaması\]](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/egik-atis-simuelasyonu-hava-suertuenmesi-android-uygulamasi)
- 63. [Bir Ağır Vasıtanın Çok Akslı Direksiyon Mekanizmasının Arı Algoritması Kullanılarak Optimizasyonu](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/bir-agir-vasitanin-cok-aksli-direksiyon-mekanizmasinin-ari-algoritmasi-kullanilarak-optimizasyonu)

### Kategoriler

- [Windows](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:Windows)
- [Mühendislik](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:M%C3%BChendislik)
- [CAD](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:CAD)
- [Linux](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:Linux)
- [MATLAB](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:MATLAB)
- [Yazılım](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:Yaz%C4%B1l%C4%B1m)
- [Robotik](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:Robotik)
- [Fizik](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:Fizik)
- [Şiir](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:%C5%9Eiir)
- [Tarih](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/category:Tarih)

Dr. Abdullah Erdemir

---

## Navigation

- Parent: [Yazılar](https://abdullaherdemir.com.tr/blog.md)
- Previous: [Kardaşev Ölçeği ve Dünya’nın Medeniyet Seviyesi](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/kardasev-olcegi-ve-dunyanin-medeniyet-seviyesi.md)
- Next: [VLC Media Player'da Dynamic Range Compressor Nedir ve Nasıl Kullanılır](https://abdullaherdemir.com.tr/blog/vlc-media-playerda-dynamic-range-compressor-nedir-ve-nasil-kullanilir.md)
